Fasya Nedir?

Fasya embriyolojik hayatımızın ikinci haftasından başlayıp son nefesimizi verene kadar bütünsel olarak devam eden kapsayıcı ve kaplayıcı topuğumuzdan tepemize kadar derimizin altından, kemiklerimizin yüzeyine kadar bir bütün olarak devam eden bir yapı.

Vücut parçalarının bir arada tutulmasına yardımcı olan ve düzenleyen tek yapıdır.

Fasyanın yapısını daha iyi tanımak için portakala benzetebiliriz. kabuğu (derimiz ve yağ tabakası). Portakalın içinde dilimleri birbirinden ayıran ve aynı zamanda da birleştiren zarlar vardır. Bedenimizin içindeki fasya dokuları da aynı görevi taşırlar.

Fasyanın nasıl çalıştığını anlar ve ona göre davranırsak bütünsel sağlığımızda korumuş oluruz.

Fasya, sıvı bir ortamda bulunan bir bağ dokusu sistemidir. Bedenimiz yaklaşık %60–65 oranında sudan oluşur ve fasya sağlığı için bu suyun jelimsi (viskoz) bir yapıda olması gerekir. Bu yapı sayesinde fasya içindeki kolajen ve elastin lifleri ile hücreler sağlığını koruyabilir.

Fasyanın yapısı; kolajen ve elastin liflerinden oluşan protein ağının, su ve asit bazlı bir zemin madde içinde yer almasıyla oluşur. Kolajen lifleri stabilite ve koruma sağlarken, elastin lifleri esneklik kazandırır.

Bu yapının içinde ayrıca:

– Suyu tutan hyaluronik asit

– Kolajen ve elastin üreten fibroblast hücreleri bulunur.

Fibroblast hücreleri, vücut içinde dolaşarak kolajen, elastin ve hyaluronik asit üretir. Bu sayede beden kendini onarma ve dengeleme kapasitesine sahip olur. Bu nedenle bu hücreleri uyaran hareket ve dinlenme pratikleri önemlidir.

Fasya Bir Sünger Gibi Çalışır

Fasyayı, derimizin altında tüm bedeni saran bütünsel bir sünger gibi düşünebiliriz. Bu yapı suyu emer ve mekanik uyarılarla tekrar dışarı bırakır.

Bu mekanik uyarılar:

– Manuel terapiler

– Yoga ve pilates

– Koşma, yüzme gibi hareketler olabilir.

Hareket sırasında fasya sünger gibi sıkılıp bırakılır. Bu süreçte:

– Doku içindeki sıvı hareket eder

– Atık maddeler uzaklaştırılır

– Temiz sıvı yeniden dokulara alınır

Burada önemli olan suyun dokulara ne kadar ulaşabildiğidir. Doğru ve çeşitli hareketlerle fasya uyarıldığında bu sıvı dolaşımı desteklenir. Özellikle zıplama ve titreşim içeren hareketler, fasyanın elastik yapısını artırarak bu “sıkma–bırakma” etkisini güçlendirir.